Beyşehir Gölü İle İlgili Dezenformasyon Merkezi’nden Bilgi Notu
BEYŞEHİR - Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi son günlerde Beyşehir Gölü ile ilgili çıkan haberlerle ilgili bilgi notu paylaştı.
Paylaşılan bilgi notunda “Türkiye’nin alan bakımından en büyük üçüncü, tatlı su kaynağı olarak ise en büyük gölü olan Beyşehir Gölü; içme–kullanma suyu temini, tarımsal sulama, turizm ve ekosistem hizmetleri açısından stratejik öneme sahiptir.
Ancak iklim değişikliğinin olumsuz etkileri, nüfus artışı ve kalkınmaya bağlı artan su tüketimi ile kirletici faaliyetler nedeniyle göl son yıllarda ciddi bir kuraklık riski ile karşı karşıya kalmıştır.
Bu nedenle Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından gölün ekolojik, tarımsal ve sosyoekonomik geleceğini korumaya yönelik “Beyşehir Gölü Su Eylem Planı” hazırlanmasına başlanmıştır” ifadelerine yer verildi.
1. GENEL DURUM VE KURAKLIK RİSKİ
Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli’nin (IPCC) 6. Raporuna göre 2014–2023 döneminde küresel sıcaklık artışı, önceki on yıla göre 0,26 °C daha hızlı gerçekleşmiş, toplam artış 1,19 °C’ye ulaşmıştır. Türkiye’de de benzer bir eğilim görülmekte; 1981–2010 ortalaması 13,5 °C iken 1991–2020 dönemi ortalaması 13,9 °C’ye yükselmiştir.
Ülkemizde 1998’den bu yana (2011 hariç) tüm yıllar uzun dönem ortalamalarının üzerinde gerçekleşmiştir. 2024 yılı 15,6 °C ile son 54 yılın en sıcak yılı, 2025 yılı Temmuz ayı ise son 55 yılın en sıcak Temmuz’u olarak kayıtlara geçmiştir. 2024 yılı yağışları normallerin 6,3 altında, 2025 su yılı yağışları 26 düşük gerçekleşmiştir. Son dokuz aylık yağış ortalaması ise son 52 yılın en düşük seviyesine inmiştir.
Beyşehir Gölü’nün içinde bulunduğu havzanın 1991–2020 dönemi ortalama yağışı 650 mm, sıcaklığı 11,8 °C’dir. 2024 yılı sıcaklığı 12,3 °C ile bu değerin üzerinde kaydedilmiştir. Son 10 yılın 7’sinde yağışlar ortalamanın altında kalmış, 2020–2024 dönemi en düşük yağışlı dönem olmuştur. Tarihsel kayıtlara göre gölde 1982, 1986, 1992–1993, 2004–2005, 2008, 2015–2016, 2020–2022 ve 2024 yıllarında kuraklıklar yaşanmıştır.
2. ULUSAL SU KURULU KARARLARI
24.12.2024 tarihinde Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı başkanlığında gerçekleştirilen Ulusal Su Kurulu’nun 3. toplantısında, kuraklık tehdidi altındaki göller için eylem planları hazırlanması kararı alınmıştır.
Bu karar uyarınca ülkemizdeki 6334 doğal göl, baraj gölü, gölet ve lagünden 8 hektar ve üzeri büyüklüğe sahip 250’si kuraklık riski bakımından değerlendirilmiştir. İlk eylem planı, hacmi son 10 yılda 55 oranında azalan Eğirdir Gölü için hazırlanmış; ekolojik, tarımsal ve sosyoekonomik geleceğini korumayı amaçlayan 13 başlık altındaki tedbirleri içeren “Eğirdir Gölü Su Eylem Planı” 20.06.2025 tarihinde kamuoyuna açıklanmıştır.
3. BEYŞEHİR GÖLÜ İÇİN ÇALIŞMALAR
Kuraklık riski değerlendirmeleri sonucunda öncelikli olarak belirlenen göller arasında Beyşehir, Akşehir, Eber, Bafa, Burdur, İznik, Seyfe ve Sapanca yer almaktadır. Bu kapsamda Beyşehir Gölü için Tarım ve Orman Bakanlığı koordinasyonunda bilimsel ve teknik altlığa sahip modelleme çalışmaları yürütülmekte; gelecek dönem projeksiyonları hazırlanmakta ve ilgili sektörlerde uygulanacak tedbirler ortaya konmaktadır.
Plan kapsamında öne çıkan başlıca önlemler şunlardır:
Sulama sistemlerinin modernizasyonu,
Yeraltı suyu kullanımının kontrol altına alınması,
Havzalar arası su transferleri,
İçme–kullanma suyu şebekelerinde kayıpların azaltılması,
Kullanılmış suların yeniden değerlendirilmesi,
Su verimliliği uygulamalarının yaygınlaştırılması.
Bu doğrultuda gölde maksimum su kotu teyidi, Beyşehir Çayı’nın akış ve dağıtım kontrolü, kıyı kenar çizgisi ve güncellenmiş havza sınırı çalışmaları yapılmış; ayrıca gölün farklı beş noktasında yerinde inceleme gerçekleştirilmiştir.
4. ORTAK ÇALIŞMALAR VE ATÖLYE TOPLANTISI
25.07.2025 tarihinde Tarım ve Orman Bakanlığı’nın öncülüğünde kamu kurumları, akademisyenler ve sivil toplum kuruluşlarının katılımıyla düzenlenen masa başı atölye çalışmasında, göl seviyesindeki düşüşün nedenleri ele alınmıştır. Bu kapsamda kontrolsüz su çekimleri, yüksek buharlaşma oranı ve iklim değişikliğinin olumsuz etkileri, göl ekosistemi için en kritik risk faktörleri olarak değerlendirilmiştir.
Hazırlanmakta olan Beyşehir Gölü Su Eylem Planı, hem su miktarının hem de su kalitesinin korunmasına yönelik uygulanabilir tedbirleri önceliklendirerek, gölün sürdürülebilirliğini sağlamayı amaçlamaktadır.
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yürütülen bu çalışmalarla Beyşehir Gölü’nün korunması, ekosisteminin devamlılığı ve bölgedeki tarımsal–sosyoekonomik refahın sürdürülebilirliği hedeflenmektedir.